Η Πρόθεση

Είναι βασικά η πρόθεση που καθορίζει τις πράξεις μας ως καλές και επιδέξιες ή ως κακές και αδέξιες. Γι’ αυτό ο Βούδας λέει: «Την πρόθεση είναι που αποκαλώ Κάρμα (Πράξη). Διότι έχοντας μια πρόθεση, κάποιος κάνει μια πράξη με το σώμα, την ομιλία ή τον νου».

Πρόθεση – Πράξη

Έτσι, αυτό που πραγματικά βρίσκεται πίσω από όλες τις πράξεις μας, δηλ. η ουσία όλων των πράξεων μας, είναι η πρόθεση μας, η δύναμη της θέλησής μας, της βούλησής μας. Είναι αυτή η πρόθεση που εκφράζεται ως πράξη του σώματος, της ομιλίας και του νου που ο Βούδας αποκαλεί Κάρμα (Πράξη). Και εδώ πρόθεση και πράξη σημαίνει «ηθική πρόθεση» και «ηθική πράξη».

Αυτό σημαίνει ότι η ακούσια πράξη, η πράξη άνευ προθέσεως δεν θεωρείται ως Κάρμα, ως «ηθική πράξη». Αν, π.χ. πατήσουμε κατά λάθος και σκοτώσουμε μερικά μυρμήγκια καθώς περπατάμε στον δρόμο, αυτό δεν θεωρείται ως Κάρμα (Πράξη) φόνου, επειδή δεν υπήρχε πρόθεση να τα σκοτώσουμε.

Μη Πρόθεση – Μη Ηθική Πράξη

Αν όμως τα σκοτώσουμε με πρόθεση φόνου, σκόπιμα και εσκεμμένα, τότε θεωρείται ως Κάρμα (Πράξη) φόνου.

Πρόθεση – Ηθική Πράξη

Παρόμοια, αν, π.χ. μας πέσει κατά λάθος ένα χαρτονόμισμα στο σκεύος ενός ζητιάνου, αυτό δεν θεωρείται ως Κάρμα (Πράξη) γενναιοδωρίας, επειδή δεν υπήρχε πρόθεση να το δωρίσουμε.

Μη Πρόθεση – Μη Ηθική Πράξη

Αν όμως το δώσουμε με πρόθεση γενναιοδωρίας, σκόπιμα και εσκεμμένα, τότε αυτό θεωρείται ως Κάρμα (Πράξη) γενναιοδωρίας.

Πρόθεση – Ηθική Πράξη

Κατ’ αυτόν τον τρόπο μπορούμε να διακρίνουμε εδώ το ηθικό περιεχόμενο μιας πράξης σύμφωνα με την καλή ή κακή πρόθεση. Έτσι, Κάρμα βασικά σημαίνει ηθικά εκούσιες, εκ προθέσεως καλές ή κακές πράξεις.

Συνεπώς, μπορούμε να πούμε ότι ο πράττων το κακό με κακή πρόθεση, θερίζει το κακό, και ο πράττων το καλό με καλή πρόθεση, θερίζει το καλό. Έτσι στον Βουδισμό δεν αξιολογούμε απλώς την εξωτερική εκδήλωση μιας πράξης ορίζοντάς την ως ηθική ή ανήθικη, αλλά αξιολογούμε και την εσωτερική εκδήλωσή της ως πρόθεση.

Ο νόμος του Κάρμα (της Πράξης), της αιτίας και του αποτελέσματος των πράξεων, εξηγεί έτσι τη δύναμη της πρόθεσή μας: Οι προθέσεις μας δημιουργούν αιτίες. Μέσα στον σπόρο των προσωπικών μας προθέσεων, βρίσκονται οι ρίζες των αιτιών. Αυτές οι αιτίες δημιουργούν αποτελέσματα που βιώνουμε στη ζωή μας ως συνθήκες ζωής.

Αυτή η εξήγηση του Κάρμα (της Πράξης) θέτει έτσι την τελική ευθύνη του ανθρώπινου πεπρωμένου στα χέρια μας. Μας αποκαλύπτει πως οι ηθικές μας επιλογές και πράξεις μπορούν να γίνουν είτε αιτία πόνου και δεσμών, είτε μέσον για πνευματική ελευθερία. Έτσι το Κάρμα (η Πράξη) είναι η βουδιστική αντίληψη της εκούσιας πράξης ως μία δύναμη που διαμορφώνει και μεταμορφώνει το ανθρώπινο πεπρωμένο. Και το μήνυμα εδώ είναι:

Αλλάξτε τις προθέσεις σας και αλλάξτε τη ζωή σας…
Μεταμορφώστε τις πράξεις σας και θα δημιουργήσετε μια ολοκαίνουρια μοίρα.